เต่าบกและเต่าน้ำ: คู่มือดูแลสุขภาพให้เจ้าตัวแข็งแรงในประเทศไทย

เต่าบกและเต่าน้ำกำลังกลายเป็นสัตว์เลี้ยงยอดนิยมในกลุ่มคนรักสัตว์ไทย ด้วยอายุที่ยืนยาว ลักษณะที่น่ารัก และความเชื่องมากขึ้นเรื่อยๆ หลายคนเริ่มหันมาเลี้ยงเต่าแทนสุนัขหรือแมว เพราะดูแลง่ายกว่าและไม่ต้องพาออกไปเดินเล่นทุกวัน แต่การเลี้ยงเต่าในสภาพอากาศร้อนชื้นของเมืองไทยก็มีสิ่งที่ต้องรู้ไม่น้อย

เต่าบก vs เต่าน้ำ: เลือกแบบไหนดี

เต่าบก เช่น เต่าซูดานีส หรือ เต่ากระซู่ ชอบอยู่บนบก ต้องการพื้นที่แห้ง อุณหภูมิ 26-32 องศาเซลเซียส ความชื้นไม่สูงมาก กินพืชเป็นหลัก ผักใบเขียว ผลไม้สุก และหญ้า

เต่าน้ำ เช่น เต่าแดงหูแดง หรือ เต่าหัวคันศักดิ์ ต้องการบ่อน้ำหรือตู้น้ำขนาดเหมาะสม อุณหภูมิน้ำ 24-28 องศา กินทั้งพืชและโปรตีน เช่น ปลาเล็ก หนอน และผักน้ำ

การเตรียมที่อยู่ให้เหมาะสม

ที่อยู่เต่าบก

เต่าบกต้องการพื้นที่กว้าง มีทั้งส่วนแห้งและส่วนชื้น กรงขนาด 120x60 เซนติเมตร ขึ้นไปถือว่าเหมาะสมสำหรับเต่าบกตัวหนึ่ง ควรปูพื้นด้วยวัสดุที่ดูดซับความชื้นได้ดี เช่น ขุยมะพร้าวหรือดินเผา วางภาชนะให้น้ำสะอาดไว้ให้เข้าได้ตลอดเวลา และมีที่ซ่อนตัวเพื่อความเป็นส่วนตัว

สภาพอากาศไทยมักร้อนและชื้น ควรระวังเรื่องความชื้นสะสมในกรง เพราะอาจทำให้เกิดเชื้อราบนกระดองได้ หมั่นเปิดพัดลมระบายอากาศและเปลี่ยนวัสดุปูพื้นเมื่อเริ่มชื้นเกินไป

ที่อยู่เต่าน้ำ

ตู้น้ำขนาดอย่างน้อย 100 ลิตร สำหรับเต่าน้ำตัวหนึ่ง ต้องมีพื้นที่แห้ง (land area) ให้เต่าขึ้นมาพักผ่อนได้ ระบบกรองน้ำถือเป็นสิ่งจำเป็นมาก เพราะน้ำสกปรกทำให้เต่าเป็นโรคผิวหนังและกระดองเน่าเปื่อยได้ง่าย อุณหภูมิน้ำควรอยู่ที่ 24-28 องศา ใช้เครื่องทำความร้อนแบบจุ่มควบคุมได้

อาหารและโภชนาการ

เต่าบก กินพืชเป็นหลัก ควรให้ผักใบเขียว เช่น ผักบุ้ง คะน้า ผักกาดหอม ผสมกับผลไม้สุก เช่น มะละกอ สตรอว์เบอร์รี่ และแตงโมเป็นของว่าง ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีโปรตีนสูงเกินไป เพราะทำให้กระดองผิดรูปและไตทำงานหนักเกินไป

เต่าน้ำ กินได้ทั้งพืชและเนื้อสัตว์ ให้ผักน้ำ เช่น แหนเดือน ผักกระเฉด และอาหารเม็ดสำหรับเต่าน้ำเป็นอาหารหลัก สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ให้โปรตีนเพิ่ม เช่น ปลาขาวบด หนอนแห้ง หรือ ตัวอ่อนแมลงวัน แต่อย่าให้มากเกินไป เพราะเต่าน้ำเสี่ยงเป็นโรคไตได้

การดูแลสุขภาพและโรคที่พบบ่อย

โรคที่พบบ่อยในเต่าที่เลี้ยงในเมืองไทย ได้แก่ กระดองเน่าเปื่อย (shell rot) เกิดจากความชื้นสะสมและเชื้อแบคทีเรีย สังเกตได้จากกระดองมีจุดนิ่ม มีกลิ่นเหม็น หรือเปลี่ยนสี ควรพาไปพบสัตว์แพทย์ทันทีเมื่อพบอาการ และปรับสภาพแวดล้อมให้แห้งสะอาดขึ้น

โรคตาบวม พบบ่อยในเต่าน้ำ เกิดจากน้ำไม่สะอาดหรือขาดวิตามินเอ สังเกตได้จากเต่าลืมตาไม่ค่อยออก ตาเริ่มบวม ควรเปลี่ยนน้ำบ่อยขึ้น ให้อาหารที่มีวิตามินเอสูง และพบสัตว์แพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น

การพาเต่าไปตรวจสุขภาพกับสัตว์แพทย์ทุก 6-12 เดือน ช่วยป้องกันโรคได้ดี และทำให้รู้ว่าเจ้าตัวแข็งแรงดี

คำค้นที่เกี่ยวข้อง

เต่าบก, เต่าน้ำ, วิธีเลี้ยงเต่า, อาหารเต่า, โรคเต่า, กระดองเต่า, ที่อยู่เต่า, เต่าแดงหูแดง, เต่าซูดานีส, สัตว์เลี้ยง